Wolontariusze w Czerniowcach - dokumentowanie Bukowiny

Nazwa projektu
Wielokulturowa pamięć i trwałość śladów. Czerniowce na Bukowinie

Organizatorzy 
Główny organizator: Fundacja Ormiańska KZKO
Partnerzy: Stowarzyszenie „Pracownia Etnograficzna” im. Witolda Dynowskiego
Muzeum Historii Żydów Polskich, Centrum Badań Miejskich Europy Środkowo-Wschodniej ze Lwowa, Pozarządowa Organizacja Riwneńskiego Wojewódzkiego Harcerskiego Hufca Polskiego Harcerstwa na Ukrainie oraz Ormiańskie Towarzystwo Kulturalne "Arewik" z Czerniowiec

Krótki opis projektu – geneza pomysłu, główne jego założenia, forma pracy
Zespół złożony z 11 wolontariuszy (w wieku 18-28 lat) i 3 specjalistów, miłośników historii, antropologii i filologii uczestniczyły w działaniach dokumentalnych (przeprowadzanie wywiadów narracyjnych z mieszkańcami Czerniowiec, okolicznych miejscowości, "czerniowieckimi emigrantami", zbieraniu oraz dokumentowaniu archiwów rodzinnych i pamiątek), których efektem było stworzenie wielowymiarowego obrazu i historii miasta Czerniowce. Zespół był w Czerniowcach dwa razy.

Efekt końcowy prac
Na podstawie zebranej dokumentacji fotograficznej, spisanych i opracowanych wywiadów i wspomnień, zebrania materiałów archiwalnych powstała trójjęzyczna publikacja, wystawa oraz strona internetowa www.chernivtsimemory.net

Czas przygotowywania projektu
Projekt był realizowany od 1 kwietnia do 31 października 2009 r. W tym okresie odbyły się dwa wyjazdy (2-15 maja oraz 1-15 sierpnia).
Na etapie przygotowywania wniosku o dofinansowanie projektu została nawiązana współpraca z partnerami, dlatego w ramach czasu realizacji projektu, nie zostały uwzględnione te działania. Wolontariusze zostali zrekrutowani pośród osób związanych z organizacjami partnerskimi.

Prace wykonywane przez wolontariuszy
Zadaniem uczestników podczas pierwszego wyjazdu było stworzenie ogólnej wstępnej dokumentacji fotograficznej, która była pomocą podczas rozmów w drugim etapie projektu oraz opracowanie "mapy pamięci" Czerniowiec - topograficznego umiejscowienia miejsc znaczących dla konkretnych wspólnot religijnych w przestrzeni miasta. Następnie uczestnicy opracowali szczegółowe projekty działań, które były realizowane podczas drugiego wyjazdu. Przeprowadzali rozmowy z dawnymi mieszkańcami. Pogłębiali swoją wiedzę na temat konkretnej grupy religijnej i Bukowiny w interesujących ich aspektach.

Podczas drugiego wyjazdu (14 dni, 1-15 sierpnia 2009) realizowano działania z większym naciskiem na samodzielność uczestników i twórcze wykorzystanie zdobytej wiedzy i materiałów. W ramach podejmowanych przez wolontariuszy działań było: prowadzenie rozmów otwartych i wywiadów narracyjnych dotyczących dotyczących losów danej wspólnoty religijnej, relacji między różnymi grupami wyznaniowymi i etnicznymi, stosunku mieszkańców Czerniowiec do materialnych i architektonicznych przejawów działalności wspólnoty; przeprowadzanie wywiadów - photo story; tworzenie systematycznej i całościowej dokumentacji fotograficznej konkretnych wspólnot (miejsc kultu, pamiątek rodzinnych itp.).

Czas poświęcony przez wolontariuszy na realizację zadań
Wolontariusze wyjeżdżali do Czerniowiec dwa razy.
Ilość wykonywanych prace była uzależniona od motywacji i chęci samych wolontariuszy.

Warunki zapewnione wolontariuszom
Wolontariusze mieszkali w pensjonacie i hotelu w pokojach dwuosobowych. Mieli zapewnione wyżywienie w formie wykupionych wspólnych posiłków (pierwszy wyjazd) oraz kieszonkowego na samodzielny zakup posiłków (ze względu na nienormowany czas działań – wywiady umawiane o różnych godzinach).

Wolontariuszom również zapewniono:
przygotowanie metodologiczne
  • spotkanie w The Center for Urban History of East Central Europe we Lwowie;
  • warsztaty z przeprowadzania wywiadów narracyjnych i dokumentacji fotograficznej
  • prelekcji na temat znaczenia pojęcia pamięci we współczesnej humanistyce
poznanie historii i kultury regionu ze szczególnym uwzględniniem roli Czerniowiec:
  • prelekcja na temat historii Bukowiny i Czerniowiec na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Jurij Fedkowycza w Czerniowcach
  • wycieczka z przewodnikiem po mieście
  • zwiedzenie muzeów (Muzeum Architektury i Folkloru, Regionalne Muzeum Etnograficzne, Muzeum Ukraińskiej Diaspory, Muzeum Sztuki, Muzeum Historii i Kultury Żydów Bukowiny)
  • zapoznanie się z okolicznymi miejscowościami regionu
poznanie specyfiki religijnej regionu i miasta:
  • spotkania z przedstawicielami wspólnot religijnych oraz etnicznych
  • prelekcja na temat sytuacji wspólnoty grekokatolickiej w ZSRR
  • uczestnictwo w ceremoniach religijnych (fakultatywnie)

Współpraca ze społecznością lokalną
Przeprowadzono warsztaty fotografii otworkowej dla dzieci (techniki fotograficznej szczególnie ciekawej i inspirującej dla szukania powiązań między przestrzenią a pamięcią). Przeprowadzono rozmowy z wybranymi/wskazanymi wcześniej mieszkańcami miasta. Zorganizowano wykład otwarty dla społeczności lokalnej na temat historii ruchów chasydzkich na Bukowinie w Muzeum Historii i Kultury Żydów Bukowiny (ze szczególnym uwzględnieniem wspólnoty chasydów z Sadgóry obecnie dzielnicy Czerniowiec) - prelekcję wygłosiła historyczka z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej z Warszawy.

Korzyści dla społeczności lokalnej wynikające z realizacji projektu
Efektem projektu było przeprowadzenie i opracowanie ok. 60 wywiadów narracyjnych dotyczących pamięci na temat losów wspólnot religijnych na Bukowinie, photo story, czyli dokumentacja  wizualna mieszkańców w szczególnie dla nich ważnych i znaczących miejscach. Wywiady wraz z dokumentacją fotograficzną (wykonaną w Czerniowcach oraz miejscowościach, które przed 1939 rokiem były oddzielone od Czerniowiec granicą polsko-rumuńską - Jasienów Górny, Kosów, Kuty, Rożów, Śniatyń, Zabłotów) posłużyły do opracowania wystawy oraz stworzenia publikacji na temat wielokulturowej pamięci na Bukowinie. Bezpłatnie udostępniona dokumentacja zebrana podczas projektu trafiła do Muzeum Żydów w Czerniowcach. Dokumentacja została także wykorzystana w działaniach edukacyjnych oraz w projekcie "Wirtualny Sztetl”.

Orientacyjny koszt projektu oraz źródła finansowania
Projekt "Wielokulturowa pamięć i trwałość śladów. Czerniowce na Bukowinie" odbywał się  w ramach programu GESCHICHTSWERKSTATT EUROPA realizowanego przez niemiecką fundację "Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość" oraz Instytut Historii Stosowanej we Frankfurcie nad Odrą.

Łączny budżet projektu wynosił: 60 000 zł.

Ilość osób zaangażowanych w realizację projektu
11 wolontariuszy – 6 osób z Ukrainy, 5 osób z Polski oraz 3 specjalistów i koordynator projektu;

Gdzie można znaleźć informacje o projekcie i organizatorach

Krótko o projekcie

Krótko o projekcie


Szansą dla dziedzictwa są inicjatywy angażujące wolontariuszy, lokalne społeczności, organizacje pozarządowe i samorządy.

Facebook